Mezetto Bülten Sayı 13

 

Dil, Beden, Hafıza: Dünyayı Nasıl Kuruyoruz? — Mezetto Bülten 13

13. Sayı · 13 Eylül 2026 · yaklaşık 18 dk okuma

Uzun aranın ardından Mezetto Bülten yeniden burada. Bu sayıda dilin yalnız sözcüklerden, bedenin yalnız bireysel sınırlarımızdan ve hafızanın yalnız geçmişten ibaret olmadığını düşündüren kitapları bir araya getiriyoruz. Kurmaca, anı, tarih, antropoloji, siyaset, ekoloji ve edebiyat eleştirisi farklı ölçeklerde aynı soruya yaklaşıyor: dünyayı hangi ilişkiler, araçlar, anlatılar ve kurumlar üzerinden kuruyoruz?

Haftanın öne çıkanları

Annie Bot — Sierra Greer, kitap kapağı

01

Annie Bot

Sierra Greer · April Yayıncılık · ISBN 9786256756229

Sierra Greer, yapay zekâlı bir eşlikçi olarak tasarlanan Annie’yi, sahibi Doug’la kurduğu ev içi ve duygusal ilişkinin merkezine yerleştiriyor. Annie’nin öğrenme kapasitesi geliştikçe itaat, arzu, kıskançlık ve seçim gibi kavramlar programlama meselesinin ötesine taşınıyor. Roman teknolojik gösteriden çok gündelik yakınlığa bakıyor; bir ilişkinin içindeki güç dengesini, sahiplik dilini ve özerklik ihtimalini izliyor. Yapay zekâ etiğini kurmaca üzerinden düşünmek isteyenler kadar, mahrem ilişkilerde kontrolün nasıl kurulduğuyla ilgilenen okurlar için de tartışmalı bir zemin sunuyor.

Annie Bot — Mezetto’da incele

Tsubaki Kırtasiyesi — Ito Ogawa, kitap kapağı

02

Tsubaki Kırtasiyesi

Ito Ogawa · Koridor Yayıncılık · ISBN 9786258510119

Yirmi beş yaşındaki Hatoko, büyükannesinden kalan kırtasiyeyi devralmak için Kamakura’ya döner ve aileden gelen mektup yazıcılığı işini sürdürmeye başlar. Ito Ogawa, başkaları adına yazılan mektupları yalnız içerikleriyle değil, kâğıt, mürekkep, zarf ve pul seçimiyle de anlatının parçası hâline getiriyor. Böylece yazı, gündelik bir iletişim aracından maddi bir ritüele dönüşüyor. Roman, müşterilerin talepleriyle Hatoko’nun aile hafızasını yan yana getirirken, sözcüklerin kadar onların nasıl taşındığının da ilişkilere yön verdiğini gösteriyor. Mektup kültürüne ilgi duyanlar için biçim de anlatının konusu.

Tsubaki Kırtasiyesi — Mezetto’da incele

Ursula K. Le Guin'in Kedi Kitabı — Ursula K. Le Guin, kitap kapağı

03

Ursula K. Le Guin'in Kedi Kitabı

Ursula K. Le Guin · Metis Yayınları · ISBN 9786053164692

Bu seçki, Ursula K. Le Guin’in kediler üzerine farklı dönemlerde yazdığı metinleri tek bir çizgisel anlatı kurmadan bir araya getiriyor. Şiirler, kedi mektupları, çizimler ve “Supermouse” çizgi romanı gibi farklı biçimler, yazarın hayvanlarla kurduğu dikkatli ve çoğu kez mizahi ilişkiyi gösteriyor. Kitabın asıl ilgisi, kedileri insan davranışlarının basit bir metaforuna çevirmekten kaçınmasında yatıyor. Le Guin’i yalnız bilimkurgu ve fantastik edebiyat üzerinden tanıyanlar için, onun gündelik gözlem, türler arası ilişki ve dil konusundaki başka bir yönünü görünür kılıyor.

Ursula K. Le Guin'in Kedi Kitabı — Mezetto’da incele

Monelle'in Kitabı — Marcel Schwob, kitap kapağı

04

Monelle'in Kitabı

Marcel Schwob · İthaki Yayınları · ISBN 9786052657799

Marcel Schwob’un kısa kitabı, olay örgüsü merkezli bir roman gibi ilerlemek yerine Monelle çevresinde masal, kısa anlatı ve özdeyişe yaklaşan parçaları yan yana getiriyor. Monelle’in sesi, kayıp, arzu ve geçicilik üzerine kesik düşüncelerle belirirken, ardından gelen kız portreleri aynı dünyanın farklı yüzlerini açıyor. Bu parçalı yapı okuru karakterlerin “hikâyesini” tamamlamaktan çok tekrar eden imgeler ve tonlar arasında bağ kurmaya çağırıyor. Kısa biçim, sembolik anlatı ve fin-de-siècle Fransız edebiyatıyla ilgilenenler için özellikle biçimi üzerinden okunabilecek bir metin.

Monelle'in Kitabı — Mezetto’da incele

Dünya Çeviri Tarihi — İlhami Sığırcı, kitap kapağı

05

Dünya Çeviri Tarihi

İlhami Sığırcı · Kronik Kitap · ISBN 9786258799149

İlhami Sığırcı, çeviriyi yalnız diller arasında metin aktarma işi olarak değil, bilgi dolaşımını ve kültürel karşılaşmaları biçimlendiren tarihsel bir kurum olarak ele alıyor. Sözlü ve yazılı çeviri geleneklerinden kutsal metinlere, Bağdat ve Toledo gibi merkezlerden Orta Asya, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine uzanan geniş bir çerçeve kuruyor. Son bölümlerde makine çevirisi ve yapay zekâ da bu uzun tarihin devamı olarak tartışılıyor. Dil tarihi, yayıncılık, kültürel aktarım ve çeviri teknolojilerinin birbirine nasıl bağlandığını toplu bir perspektifle görmek isteyenler için kapsamlı bir başvuru rotası.

Dünya Çeviri Tarihi — Mezetto’da incele

Jest ve Söz - Teknik ve Dil — André Leroi-Gourhan, kitap kapağı

06

Jest ve Söz - Teknik ve Dil

André Leroi-Gourhan · İş Bankası Kültür Yayınları · ISBN 9786253844707

André Leroi-Gourhan, insan gelişimini yalnız zihinsel ya da yalnız biyolojik bir hikâye olarak kurmak yerine el, araç, teknik davranış, yüz ve dil arasındaki ilişkileri birlikte inceliyor. Jest ile sözün yan yana düşünülmesi, iletişimi bedenden ve maddi çevreden ayırmayan antropolojik bir yaklaşım doğuruyor. Kitap, alet kullanımı ile simgesel ifade arasındaki uzun bağlantıyı izlerken “dil”i yalnız sözcüklerden ibaret görmüyor. Antropoloji, teknoloji tarihi ve insanın bedensel yetileriyle kültürel üretimi arasındaki ilişkiyle ilgilenen okurlar için kavramsal olarak yoğun bir çalışma.

Jest ve Söz - Teknik ve Dil — Mezetto’da incele

Otokrasi A.Ş. — Anne Applebaum, kitap kapağı

07

Otokrasi A.Ş.

Anne Applebaum · Serbest Kitaplar · ISBN 9786259048277

Anne Applebaum günümüz otokrasilerini tek tek liderlerin kişilikleri üzerinden açıklamak yerine, farklı rejimler arasında kurulan finans, teknoloji, propaganda ve güvenlik ağlarına odaklanıyor. Dezenformasyon, baskı mekanizmaları, yolsuzluk düzenekleri ve uluslararası ekonomik ilişkiler kitabın tekrar eden başlıkları arasında. Böylece otoriter yönetim, yalnız bir ülkenin iç siyaseti değil, sınırları aşan işbirlikleriyle sürdürülen bir sistem olarak ele alınıyor. Güncel siyaseti kurumlar, para akışları ve iletişim altyapıları üzerinden okumak isteyenler için tezleri açık, tartışmaya elverişli bir siyasal inceleme.

Otokrasi A.Ş. — Mezetto’da incele

İkinci Beden — Daisy Hildyard, kitap kapağı

08

İkinci Beden

Daisy Hildyard · Livera Yayınevi · ISBN 9786256663763

Daisy Hildyard, “beden” dediğimiz şeyin yalnız derimizin sınırları içinde kalıp kalmadığını soruyor. Bir kasap dükkânından biyolojik araştırmaya, sel basmış bir evden iklim krizine uzanan örneklerle bireysel yaşamın daha geniş maddi ve ekolojik ağlara bağlılığını inceliyor. Kitabın “ikinci beden” fikri, insanın tüketimi, hareketi ve çevresel etkileriyle çok uzak yerlerde bile iz bıraktığı düşüncesine dayanıyor. Deneme, kişisel gözlem ile ekoloji düşüncesini birbirine bağlayarak beden politikası ve insan-doğa ilişkisini gündelik ölçekte tartışmak isteyenlere kısa ama yoğun bir çerçeve sunuyor.

İkinci Beden — Mezetto’da incele

Benjamin Dosyaları — Fredric Jameson, kitap kapağı

09

Benjamin Dosyaları

Fredric Jameson · Ketebe Yayınları · ISBN 9786258581065

Fredric Jameson, Walter Benjamin’i kronolojik bir düşünür biyografisi içinde özetlemek yerine onun kavramlarını, yazı biçimini ve tarih anlayışını dosyalar hâlinde açıyor. Fragman, alıntı, monad, flâneur ve aura gibi başlıklar; Baudelaire ve Brecht gibi isimlerle kurulan ilişkiler üzerinden birbirine bağlanıyor. Jameson’ın ilgisi, Benjamin’in parçalı yazısının düşünme biçimiyle nasıl ilişkili olduğunda yoğunlaşıyor. Eleştiri kuramı, modernlik, kent deneyimi ve tarih felsefesine ilgi duyanlar için, Benjamin’i tek bir anahtar kavrama indirmeyen; kavramlar arasındaki gerilimi izleyen bir okuma.

Benjamin Dosyaları — Mezetto’da incele

İzmir-Smyrna - 19. Yüzyılda Birlikte Yaşamak — Feryal Tansuğ, kitap kapağı

10

İzmir-Smyrna - 19. Yüzyılda Birlikte Yaşamak

Feryal Tansuğ · Yapı Kredi Yayınları · ISBN 9789750868672

Feryal Tansuğ, 1826-1864 arasındaki İzmir’i Osmanlı Türkçesi ve Yunanca birincil kaynakları birlikte kullanarak inceliyor. Şehrin Müslüman, Rum, Ermeni, Yahudi ve Avrupalı toplulukları arasındaki gündelik temaslar; ticaret, mahalle yaşamı ve toplumsal ilişkiler üzerinden ele alınıyor. Çalışmanın odağı büyük diplomatik anlatılardan çok, farklı grupların aynı kentte karşılaşma ve birlikte yaşama biçimleri. Osmanlı kent tarihi, Türk-Yunan ilişkileri ve Doğu Akdeniz’in çok dilli toplumsal yapısıyla ilgilenenler için, İzmir’i tek bir cemaatin hikâyesine indirgemeyen kaynak temelli bir inceleme sunuyor.

İzmir-Smyrna - 19. Yüzyılda Birlikte Yaşamak — Mezetto’da incele

İkinci Yeni'den Sonra - Kanon Mücadelesi — Yalçın Armağan, kitap kapağı

11

İkinci Yeni'den Sonra - Kanon Mücadelesi

Yalçın Armağan · İletişim Yayınları · ISBN 9789750540202

Yalçın Armağan, 1960’lardan 1990’lara uzanan Türkçe şiir alanını yalnız şairler ve kitaplar kronolojisi olarak değil, tanınma, dışlanma ve kanon kurma mücadeleleri üzerinden okuyor. İkinci Yeni’nin ardından oluşan konumlar; dergiler, eleştiri çevreleri ve farklı şiir anlayışlarının birbirleriyle ilişkileri içinde değerlendiriliyor. Böylece “hangi şairlerin kaldığı” sorusunun arkasındaki kültürel mekanizmalar görünür hâle geliyor. Modern Türkçe şiirin yakın tarihini, estetik tercihlerin yanı sıra kurumlar ve edebî alan içindeki güç ilişkileriyle birlikte düşünmek isteyenler için odaklı bir inceleme.

İkinci Yeni'den Sonra - Kanon Mücadelesi — Mezetto’da incele

Atom ve Zorunluluk - Demokritos, Epikuros, Lucretius — Pierre-Marie Morel, kitap kapağı

12

Atom ve Zorunluluk - Demokritos, Epikuros, Lucretius

Pierre-Marie Morel · Ayrıntı Yayınları · ISBN 9786053148456

Pierre-Marie Morel, antik atomculuğu Demokritos, Epikuros ve Lucretius üzerinden izleyerek doğanın zorunlulukla nasıl açıklanabileceği sorusuna odaklanıyor. Atomlar ve boşluk fikri, yalnız fiziksel dünyanın kuruluşunu değil; bilgi, nedensellik, özgürlük ve insan eylemi gibi felsefi meseleleri de gündeme getiriyor. Kitap, üç düşünürü aynı çizgiye yerleştirirken aralarındaki ayrımları da görünür tutuyor. Antik felsefede doğa açıklamalarının etik ve insan özerkliğiyle nerede kesiştiğini merak edenler için kısa, kavramsal ve belirli bir probleme yoğunlaşan bir çalışma.

Atom ve Zorunluluk - Demokritos, Epikuros, Lucretius — Mezetto’da incele

Otogizoşi - Japon Halk Masalları — Osamu Dazai, kitap kapağı

13

Otogizoşi - Japon Halk Masalları

Osamu Dazai · İthaki Yayınları · ISBN 9786052657690

Osamu Dazai, Japon halk anlatılarından tanınan motifleri beş ayrı öyküde yeniden yorumluyor. Geleneksel masal iskeletleri korunurken anlatıcı sesi, karakterlerin zaafları ve beklenmedik bakış açıları metinleri basit bir yeniden anlatımdan uzaklaştırıyor. Cinler, hayvanlar ve olağanüstü olaylar, Dazai’nin ironiye ve insan davranışındaki çelişkilere açık üslubuyla karşılaşıyor. Japon edebiyatına halk anlatıları üzerinden yaklaşmak isteyenler kadar, bir yazarın ortak kültürel malzemeyi kendi döneminin sesiyle nasıl dönüştürdüğünü görmek isteyenler için de karşılaştırmaya elverişli bir kitap.

Otogizoşi - Japon Halk Masalları — Mezetto’da incele

Arıları Kaçırmak — Ömer Açık, kitap kapağı

14

Arıları Kaçırmak

Ömer Açık · Günışığı Kitaplığı · ISBN 9786256915749

Leyla ile Taylan, birbirine pek benzemeyen ikiz kardeşlerdir; planları yaklaşan bir etkinliğe yetişmekken kaybolan arı kovanları onları başka bir meselenin içine çeker. Ömer Açık, kovaların peşindeki araştırmayı aile ilişkileri, kasaba çevresi ve arıcılıkla ilgili ayrıntılarla birlikte ilerletiyor. Gizemin çözümü yalnız “suçluyu bulma” çizgisinde kalmıyor; kardeşlerin farklı tepkileri ve çevrelerindeki yetişkinlerle kurdukları ilişkiler de anlatının ritmini belirliyor. Günlük hayatın içinden gelişen merak duygusunu ve macera kurgusunu seven genç okurlar için hareketli bir hikâye.

Arıları Kaçırmak — Mezetto’da incele

Sığınağım ve Fırtınam — Arundhati Roy, kitap kapağı

15

Sığınağım ve Fırtınam

Arundhati Roy · Yapı Kredi Yayınları · ISBN 9789750868733

Arundhati Roy, annesinin ölümünün ardından çocukluğuna, on sekiz yaşında evden ayrılışına ve annesiyle sürdürdüğü zor, değişken ilişkiye geri dönüyor. Kitap doğrusal bir yaşamöyküsü kurmaktan çok aile hafızasının, çatışmanın, bağlılığın ve uzaklaşmanın birbirine karıştığı anları izliyor. Roy’un kamusal yazarlık kimliği ile özel hayatındaki temel ilişkinin nasıl yan yana durduğu da anlatının önemli hatlarından biri. Yazarın kurmaca dışı metinlerini takip edenler kadar, anne-kız ilişkisini idealize etmeden ele alan anı kitaplarına ilgi duyanlar için kişisel ve düşünsel bir kayıt.

Sığınağım ve Fırtınam — Mezetto’da incele

Bu sayının tüm yeni kitapları

9 Ağustos’taki 12. sayıdan sonra Mezetto’ya eklenen aktif ve yayımdaki kayıtlar tekilleştirildi. Etkinlik/boyama ürünleri, defter niteliğindeki kayıtlar, sınav çalışmaları ve çoklu setler ayrıldı; aynı eserin ciltli-ciltsiz tekrarları tek eser ailesinde tutuldu. Aşağıda 586 tekil okuma kitabı, okunabilirliği korumak için geniş tematik başlıklar altında yer alıyor.

Edebiyat & Kurmaca196 kitap
Çocuk & Gençlik166 kitap
Tarih & Biyografi43 kitap
Toplum & Siyaset13 kitap
Felsefe, Psikoloji & Yaşam42 kitap
Bilim, Doğa & Teknoloji8 kitap
İş, Ekonomi & Hukuk12 kitap
Din, Mitoloji & Gelenek5 kitap
Araştırma, Dil & Kültür101 kitap

Bir sonraki sayıda yeniden buluşmak üzere. Okuma listenize eklediğiniz kitapları Mezetto’daki ürün sayfalarından inceleyebilirsiniz.

Bloga dön

Yorum yapın

Yorumların yayınlanabilmesi için onaylanması gerektiğini lütfen unutmayın.